Kể từ năm 2023, YouTube chính thức áp dụng cơ chế chia doanh thu quảng cáo cho video ngắn (Shorts), thay thế Quỹ Shorts Fund trước đây. Điều này giúp nhà sáng tạo nhận tiền dựa trên doanh thu thực tế từ quảng cáo, thay vì khoản thưởng ngẫu nhiên như trước. Tuy nhiên, bên trong hệ thống này còn một phần rất phức tạp: phân chia doanh thu nhạc bản quyền. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ cách YouTube tính toán và phân phối phần tiền đó.
Mục lục
1. Cách YouTube thu tiền từ Shorts
Khác với video dài, quảng cáo trong Shorts không gắn trực tiếp vào từng video. Khi người dùng cuộn xem liên tiếp nhiều video ngắn, quảng cáo chỉ xuất hiện giữa luồng phát, và YouTube không thể xác định chính xác quảng cáo “thuộc” về video nào.
Vì vậy, YouTube gộp toàn bộ doanh thu quảng cáo từ Shorts trong từng quốc gia hoặc khu vực vào một quỹ chung, gọi là Shorts Ad Revenue Pool.
Từ quỹ này, họ sẽ chia làm hai phần:
-
Music Pool (quỹ bản quyền nhạc): dành cho các chủ sở hữu bản quyền âm nhạc.
-
Creator Pool (quỹ nhà sáng tạo): phần còn lại dành cho các kênh YouTube đủ điều kiện kiếm tiền.
2. Cách xác định tỷ lệ “có nhạc” và “không nhạc”
Trong mỗi tháng, YouTube thống kê toàn bộ lượt xem Shorts tại từng quốc gia và tính ra:
-
Bao nhiêu phần trăm lượt xem thuộc về video có sử dụng nhạc (từ thư viện YouTube hoặc các hãng phát hành có bản quyền).
-
Bao nhiêu phần trăm không sử dụng nhạc.
Ví dụ:
Nếu 40% tổng lượt xem Shorts tại Việt Nam trong tháng là video có nhạc, thì YouTube sẽ lấy 40% tổng doanh thu quảng cáo để tạo Music Pool.
60% còn lại là Creator Pool chia cho nhà sáng tạo.
3. Cách chia trong “Music Pool”
Đây là phần tinh vi nhất.
YouTube không chia đều quỹ bản quyền cho tất cả bài hát, mà tính dựa trên tổng lượt xem của video có chứa từng bài hát đó.
| Bài hát | Tổng lượt xem Shorts có chứa bài hát | Tỷ lệ trong tổng lượt có nhạc | Phần chia từ quỹ nhạc (ví dụ 40 tỷ) |
|---|---|---|---|
| Song A | 200 triệu | 50% | 20 tỷ |
| Song B | 150 triệu | 37.5% | 15 tỷ |
| Song C | 50 triệu | 12.5% | 5 tỷ |
Từ đó, YouTube gửi phần tiền tương ứng cho các đơn vị nắm bản quyền của từng bài hát (hãng phát hành, nhạc sĩ, nhà sản xuất, ca sĩ, nhà xuất bản,… tùy theo hợp đồng bản quyền âm nhạc).
Nếu một video dùng hai bài hát cùng lúc, YouTube chia lượt xem của video đó đều cho từng bài.
4. Cách chia trong “Creator Pool”
Phần tiền còn lại (sau khi trừ bản quyền nhạc) được chia cho các nhà sáng tạo có video Shorts đủ điều kiện kiếm tiền, theo tỉ lệ lượt xem có chủ đích (eligible views) trong khu vực.
Ví dụ:
-
Tổng doanh thu quảng cáo tại Việt Nam: 100 tỷ đồng
-
40 tỷ trừ cho Music Pool
-
Còn lại 60 tỷ là Creator Pool
-
Nếu kênh của bạn chiếm 1% tổng lượt xem đủ điều kiện trong tháng, bạn nhận 1% × 60 tỷ = 600 triệu,
sau đó YouTube giữ 45% phí nền tảng → bạn thực nhận 330 triệu (chỉ là ví dụ minh họa).
5. Nhà sáng tạo có được hưởng phần bản quyền nhạc không?
Nếu bạn dùng nhạc từ thư viện YouTube, bạn không nhận tiền bản quyền nhạc, mà chỉ nhận phần chia trong “Creator Pool”.
Nhưng nếu bạn sáng tác và sở hữu bài nhạc của riêng mình, bạn có thể đăng ký bản quyền thông qua hệ thống Content ID. Khi đó, bạn vừa là nhà sáng tạo (nhận từ Creator Pool), vừa là chủ sở hữu bản quyền (nhận thêm từ Music Pool).
Đây chính là lý do nhiều nghệ sĩ độc lập đăng ký cả hai tư cách để tối ưu thu nhập từ Shorts.
6. Phân chia theo quốc gia
YouTube tính doanh thu và trả bản quyền nhạc theo từng quốc gia hoặc khu vực, vì:
-
Giá quảng cáo (CPM) khác nhau ở mỗi nước.
-
Quyền sở hữu bản quyền nhạc cũng khác nhau (một bài hát có thể thuộc hãng A ở Mỹ nhưng hãng B ở Việt Nam).
Do đó, tiền bản quyền thu được tại Việt Nam chỉ gửi cho đơn vị nắm quyền phát hành nhạc tại Việt Nam, không chia toàn cầu.
7. Kết luận
Cơ chế chia doanh thu nhạc của YouTube Shorts là một hệ thống cực kỳ tinh vi, giúp:
-
Đảm bảo người sáng tạo video được trả công công bằng.
-
Đảm bảo chủ sở hữu âm nhạc nhận đúng phần bản quyền tương ứng với mức độ được sử dụng.
-
Và giúp YouTube duy trì sự cân bằng giữa sáng tạo nội dung và bản quyền âm nhạc.
Tóm gọn lại:
-
Dù bạn không dùng nhạc, bạn vẫn bị ảnh hưởng gián tiếp vì quỹ nhạc bị trừ từ tổng doanh thu trước khi chia.
-
Nếu bạn dùng nhạc, bạn chỉ nhận phần “Creator Pool”, còn tiền bản quyền nhạc sẽ thuộc về chủ bài hát.
-
Nếu bạn sáng tác nhạc riêng và đăng ký Content ID, bạn được hưởng cả hai phần.
Nguồn tham khảo:
-
YouTube Official Help Center – “How revenue sharing works for Shorts”
-
YouTube for Artists – “Music Revenue Share”
-
Creator Insider (YouTube Official Channel)
